متالوگرافی

آزمایشگاه متالوگرافی

آزمایشگاه متالوگرافی برای دانشجویان رشته مهندسی مواد در کلیه مقاطع و گرایش های تحصیلی و همچنین مهندسین و محققین این رشته به عنوان آزمایشگاه مادر محسوب می شود. فرآیند متالوگرافی عموماً شامل سه مرحله است:

1- آماده سازی نمونه: این مرحله شامل بریدن نمونه های فلزی با استفاده از دستگاه کاتر، مانت کردن نمونه، پولیش و صیقل کاری نمونه ها می باشد. با توجه به قابلیت نور مرئی، برای مشاهده سطوح مواد با کمک میکروسکوپ های نوری در حالت فوکوس و همچنین عدم تداخل خش ها و عدم اشتباه در شناسایی فازها در فرآیند متالوگرافی،  بایستی سطح مواد کاملاً صاف و یکنواخت باشد.

2- اچ کردن: در بیشتر مواقع برای مشاهده ساختار فلزات در زیر میکروسکوپ نوری، بایستی این مرحله انجام شود. در این مرحله به منظور ایجاد کنتراست و امکان مشاهده فازهای مختلف، سطوح مواد اچ می شود. به عبارت دیگر اچ کردن شامل یک مرحله خوردگی جزئی درسطح ماده می باشد. به این ترتیب به دلیل اختلاف کنتراست بوجود آمده می توان مرز دانه ها و یا فازهای ثانویه و غیره را از هم تشخیص داد.

3- مطالعۀ میکروسکوپی: ساختار فلزات اغلب با استفاده از میکروسکوپ های نوری مورد ارزیابی قرار می گیرد. معمولاً بزرگنمایی میکروسکوپ های نوری حداکثر هزار برابر است. می توان تصاویر مشاهده شده از ساختار مواد را با استفاده از سیستم های عکس برداری مستند سازی کرد. ضمناً با کمک نرم افزارهای ویژه می توان ساختارهای بدست آمده را مورد بررسی و تحلیل قرار داد. همچنین با کمک یک میکرو سختی سنج نیز شناسایی فازهایی که شکل آنها به هم شباهت زیادی دارد و همچنین بررسی خواص یک ساختار نامشخص آمکان پذیر شده است. آزمایشگاه متالوگرافی مجهز به یک میکروسکوپ استریو می باشد که اگرچه بزرگنمایی آن چندان زیاد نیست، اما برخلاف میکروسکوپ های معمول امکان تصویربرداری سه بُعدی را به ما می دهد.

* دانشجویان دورۀ کارشناسی پس از گذراندن چند واحد درسی پایه مانند کریستالوگرافی و خواص فیزیکی مواد(1) ،  یک واحد عملی به نام آزمایشگاه متالوگرافی می گذرانند. در این آزمایشگاه دانشجویان با موضوعات زیر آشنا می شوند :

- آشنایی کسب و مهارت اولیه با روش های آماده سازی نمونه های متالوگرافی ، اچ کردن و کار با میکروسکوپ های نوری

- آشنایی با ساختارهای پایدار (فریت و پرلیت) و شبه پایدار (مارتنزیت) در فولادهای ساده کربنی با مقادیر مختلف کربن

- آشنایی با آلیاژهای ریختگی آلومینیوم سیلیسیم و نوع ساختار یوتکتیک آنها و نقش مواد اصلاح کننده ساختار

- آشنایی با ساختار یوتکتیک در آلیاژهای قلع سرب

- آشنایی با ساختارهای تک فاز نیکل مس و همچنین پدیدۀ جدایش در حین ریخته گری

- آشنایی با انواع چدن ها و شکل گرافیت ها و نحوۀ توزیع و اندازۀ آنها

* معمولاً اکثر دانشجویان دوره کارشناسی ارشد و دکتری در گرایش های مختلف رشته مهندسی مواد ، در مرحلۀ انجام آزمایشات خود برای گذراندن پایان نامه های تحصیلی از این آزمایشگاه استفاده می کنند.

* همچنین گاهی اوقات نیز دانشجویان و محققین سایر رشته های تحصیلی مانند دانشجویان رشته فیزیک ، بیولوژی ، مهندسی مکانیک ، مهندسی هسته ای و ... ، در مراحلی از انجام تحقیقات خود نیاز به استفاده از این آزمایشگاه را پیدا می کنند.


* مهمترین تجهیزات آزمایشگاه متالوگرافی:
میکروسکوپ پلاریزان
میکروسکوپ استریو
دستگاه میکروسختی سنج
دستگاه پولیش اتوماتیک
میکرو کاتر الماسه
کاتر فیبری
دستگاه الکتروپولیش
دستگاه الکتروپولیش پرتابل
دستگاه مانت گرم دوقلو
نرم افزار آنالیز تصویر Olysia-m3


تعرفه خدمات

تماس با کارشناس آزمایشگاه
مهندس
پارنج

ایمیل :                                          metallography-lab@srbiau.ac.ir
تلفن  :                                           6-44869784 داخلی 233